Vrienden van het Hoolterpad

Scheperspad

Vanaf 1994 hebben wij ons ingezet voor het behoud van het Scheperspad. Het Scheperspad werd vroeger door de schaapsherders gebruikt om de kudde vanuit het dorp Holten naar de heide velden op de Holterberg te drijven. Door de jaren heen was de loop van dit pad gedeeltelijk verdwenen. Na vele gerechtelijke procedures is het na jaren gelukt het pad weer in de oorspronkelijke staat hersteld te verkrijgen.

Tussen Holten en de Holterberg loopt een onverhard voetpad, het enig overgebleven deel van een eeuwenoud schaapsherders- en kerkepad. Het is een openbaar pad en staat als zodanig op de kaart. In de loop van de tijd werden er in de buurt van het pad villa's gebouwd. Een deel van het pad werd bij een tuin aangetrokken en verdween, ......... bijna.
Oud is het Scheperspad, eeuwen oud. Sinds mensenheugenis ligt het daar, het Scheperspad. Eeuwenlang was het in gebruik bij de schepers, de schaapherders, die er met hun schaapskuddes vanuit het dorp Holten de heidevelden van de Holterberg over op trokken.
Ooit begon het pad midden in het dorp. Eind negentiende eeuw was het echter plotseling gedaan met de schaapskuddes; de kunstmest werd uitgevonden. De schapen, tot dan leverancier van de mest voor op enken, werden overbodig. Eeuwenlang had dit landbouwsysteem (potstal) stand gehouden. Kunstmest dus. Een handvol korrels in staat om de noeste arbeid van de schepers en boeren te vervangen? De boeren geloofden er eerst niet in! Maar toch. Uit andere streken komen berichten over formidabele opbrengsten op de oude essen. Het verhaal gaat dat de boeren in het geniep, 's nachts, kunstmest op hun land brachten.

Uit die tijd stamt de volgende legende:

In de Hanzestad Deventer had boer Hilkes kunstmest gekocht. Hij wilde het wondermiddel wel eens uitproberen. Niemand hoeft het te weten, dacht hij, het is volgende week volle maan en dan breng ik het naar het land. Zo gezegd, zo gedaan. Het was een week later, Hilkes wachtte tot de nachtwacht langs was geweest en ging toen op pad. Zijn grond lag op de Holterenk dus ging hij over het Scheperspad. Bij het schaapskot op de enk bleef hij staan, de maan verdween achter de wolken. Daar liep Hilkes dan midden op de enk en strooide de korrels in het rond. Plotseling zag hij naast zich een schim die zijn evenbeeld wel leek en die dezelfde bewegingen maakt als hij. Hilkes slaakte een kreet van schrik en stond als genageld aan de grond. De schim draaide zich om en juist op dat moment kwam de maan weer te voorschijn. Hilkes keek in de verbaasde ogen van Slot . . . . . . zijn buurman. Lang hebben de beide boeren hun nachtelijke escapade op de Holterenk geheim weten te houden. Maar jaren later op een avond nadat Slot, naar het verhaal wil, teveel aan Baggus had geofferd, kwam de story aan het licht.

Dergelijke verhalen moeten we natuurlijk met een korreltje kunstmest nemen, maar ze zeggen wel iets over die tijd. Over de schepers op de Holterberg is in de geschiedenisboekjes van Holten overigens ook geschreven.













In gedachten gaan we terug naar 1829:

Scheperspad

De meeste ingezetenen hielden er schapen op na, enkele boeren zelfs heele kudden, die den heide in den omtrek werden opgestuurd. De Holterberg en de Zuurberg boden voedsel in meer dan voldoende mate. Boomen waren er in dien tijd nog niet: de jonge plantjes werden terstond door de dieren afgeknabbeld. Het Schepersvoetpad vanuit het dorp tot op den Holterberg, herinnert aan de dagen toen de grijze kudde schapen zoo beweeglijk en toch ook zoo geheel één, langzaam den berg optrok, aftekenend tegen de donkere heide.

uit 'Holten voor omstreeks Honderd jaar' door A.J. Goldstein, 1929


Zou de oude Scheper ook oog hebben gehad voor de mooie heidevelden, de heerlijke vergezichten en de hem omringende schitterende natuur van de berghellingen?

Naast wandelen zijn het juist deze verhalen die het Scheperspad zo waardevol maken. Want oude voetpaden vertellen de geschiedenis van het landschap en de mensen die er leefden. Generaties lang hebben mensen gebruik gemaakt van het Scheperspad, hoe kunnen mensen denken het Scheperspad te bezitten. Wanneer wij het Scheperspad laten verdwijnen dan laten wij een stukje van onszelf verdwijnen. Dat te voorkomen is onze inzet. Laten wij u nu niet vermoeien met een verhaal over meer dan vijfentwintig jaar juridische strijd.

Het gerechtelijke dosier is uiteindelijk langer dan het pad zelf.

Eindelijk gerechtigheid

Top